Với sự khuyến khích và đẩy mạnh công tác an sinh xã hội đến từ nhà nước, Bảo hiểm y tế (BHYT) hiện đang là một trong những loại bảo hiểm phổ biến nhất tại Việt Nam khi tính đến cuối năm 2020, số người tham gia trên toàn quốc lên đến 86,35 triệu người, chiếm 89,2% dân số cả nước.

Tuy nhiên, trừ các đối tượng là học sinh sinh viên và người lao động được trường học, công ty đóng hộ BHYT, các đối tượng còn lại muốn tham gia BHYT phải đăng ký mua ở đâu? Nếu là freelancer, phải đi ra đâu để mua BHYT? Sẽ ra sao nếu công ty không đóng BHYT cho nhân viên nhưng bản thân vẫn muốn mua BHYT để phòng trừ?

Hãy đọc bài viết dưới đây để tìm hiểu thêm!

1. Khái niệm.

Bảo hiểm y tế tự nguyện là hình thức bảo hiểm do Nhà nước thực hiện không vì mục đích lợi nhuận để mọi người dân đều được chăm sóc sức khỏe khi đau ốm, bệnh tật từ quỹ bảo hiểm y tế.

Những người chưa tham gia bảo hiểm y tế (BHYT) theo diện bắt buộc đều cần mua BHYT tự nguyện vì khi ốm đau hay mắc bệnh tật cần khám chữa tại các cơ sở y tế thì BHYT tự nguyện sẽ giúp chi trả, giảm bớt tiền viện phí.

Theo quy định, những người chưa tham gia BHYT bắt buộc đều cần mua BHYT tự nguyện theo hình thức hộ gia đình, không được tham gia một cách riêng lẻ.

2. Quyền lợi của thẻ BHYT tự nguyện.

BHYT chỉ hỗ trợ chi phí khám chữa bệnh (KCB) nội trú với mục đích điều trị còn chi phí ngoại trú không được hưởng theo chế độ BHYT. Mức hưởng và chế độ BHYT sẽ phân theo 3 trường hợp sau:

2.1. Tại nơi đăng ký khám chữa bệnh ban đầu.

Khám chữa bệnh tại nơi đăng ký khám chữa bệnh ban đầu (KCB đúng tuyến) và ở cơ sở khám chữa bệnh khác theo giấy chuyển viện phù hợp với tuyến chuyên môn kỹ thuật hoặc trường hợp tai nạn, cấp cứu.

Được hưởng 100% chi phí KCB khi:

  • KCB tại trạm y tế xã, phường, thị trấn.

  • Chi phí KCB thấp hơn 15% mức lương cơ sở cho 1 lần KCB

  • Tham gia BHYT 5 năm liên tục tính từ thời điểm tham gia BHYT đến thời điểm đi KCB và có số tiền cùng chi trả chi phí KCB trong năm lớn hơn 6 tháng lương cơ sở.

  • KCB với một số đối tượng đặc biệt được nhà nước hỗ trợ: Trẻ em dưới 6 tuổi, người có công cách mạng,…

  • Được hưởng 80% chi phí KCB khi sử dụng dịch vụ cao cấp, chi phí lớn nhưng không vượt quá 40 tháng lương tối thiểu chung cho 1 lần sử dụng dịch vụ kỹ thuật đó.

Ngoài ra, mức % hưởng quyền lợi BHYT cũng được điều chỉnh khác nhau với một số đối tượng tham gia BHYT thuộc diện được hỗ trợ của nhà nước như sinh viên, học sinh, hộ cận nghèo,…

2.2. Khám chữa bệnh không đúng với nơi đăng ký ban đầu.

Với trường hợp KCB không đúng nơi đăng ký ban đầu, KCB vượt tuyến (trừ trường hợp cấp cứu, tai nạn):

  • 100% chi phí KCB so với mức hưởng theo quy định khi KCB nội trú tại bệnh viện tuyến huyện (hưởng quyền lợi như KCB đúng tuyến).

  • 60% chi phí KCB so với mức hưởng theo quy định khi KCB nội trú tại bệnh viện tuyến tỉnh.

  • 40% chi phí KCB so với mức hưởng theo quy định khi KCB nội trú tại bệnh viện tuyến trung ương.

2.3. Khám chữa bệnh tại cơ sở y tế không ký hợp đồng.

Trong trường hợp này, người bệnh tự thanh toán chi phí KCB với cơ sở y tế, sau đó mang chứng từ đến cơ quan BHXH để thanh toán.

3. Chi phí mua bảo hiểm y tế tự nguyện

Mức phí mua bảo hiểm y tế sẽ được tính trên tỷ lệ phần trăm của lương cơ sở. Tại thời điểm tháng 1 năm 2021, mức lương cơ sở là 1.490.000 đồng/tháng.

Khoản 3 Điều 13 Luật Bảo hiểm y tế quy định mức đóng BHYT tự nguyện theo hộ gia đình hàng tháng như sau:

  • Người thứ nhất đóng phí bằng 4,5% lương cơ sở ;

  • Người thứ 2 đóng phí bằng 70% mức phí người thứ nhất;

  • Người thứ 3 đóng phí bằng 60% mức phí người thứ nhất;

  • Người thứ 3 đóng phí bằng 50% mức phí người thứ nhất;

  • Từ người thứ năm trở đi đóng bằng 40% mức đóng của người thứ nhất.

4. Mua bảo hiểm y tế tự nguyện ở đâu?

Có 3 địa điểm phổ biến và được lựa chọn nhiều nhất khi mua bảo hiểm y tế:

  • Tại trường học

  • Tại ủy ban nhân dân phường, xã

  • Tại các công ty, tổ chức, doanh nghiệp

Địa điểm

Đối tượng áp dụng

Điều kiện đăng ký

Tại trường học

Học sinh, sinh viên, nghiên cứu sinh, thầy cô giáo

Chứng minh được đang theo học hoặc làm việc tại trường (thẻ học sinh/ sinh viên/ giảng viên, giấy tờ tùy thân,…)

Tại ủy ban nhân dân phường, xã

Mọi đối tượng

Cung cấp: Tờ khai tham gia BHYT, người mua, sổ hộ khẩu photo.

Các trường hợp mua tại UBND được xem là mua BHYT Hộ gia đình.

Tại các công ty, tổ chức, doanh nghiệp

Nhân viên đang làm việc tại các công ty, doanh nghiệp

Đang làm việc cho doanh nghiệp theo Hợp đồng lao động.

Tóm lại, địa điểm đăng ký làm BHYT phụ thuộc vào nơi đang sinh sống và làm việc của người mua.

Nếu người mua BHYT đang công tác tại các trường cấp 3, Đại học trên cả nước thì địa điểm mua BHYT thích hợp nhất sẽ là tại trường học khi vừa thuận tiện về mặt đi lại, vừa nhận được các mức giá ưu đãi.

Nếu người tham gia đang làm việc tại các công ty, doanh nghiệp thì BHYT là loại bảo hiểm bắt buộc phải đóng cho công ty và sẽ được gộp chung cùng Bảo hiểm xã hộiBảo hiểm thất nghiệp. Với những người lao động không làm việc hay ký hợp đồng lao động với doanh nghiệp, địa điểm để đăng ký BHYT là đến UBND phường, xã nơi mình đang sinh sống để làm thẻ.

Ví dụ nếu bạn đang sinh sống tại phường Thượng Thanh, quận Long Biên, thành phố Hà Nội thì phải đến UBND phường Thượng Thanh để làm thẻ bảo hiểm y tế.

5.Hướng dẫn mua bảo hiểm y tế ở phường, xã

5.1. Các giấy tờ cần chuẩn bị

Để làm bảo hiểm y tế người tham gia cần chuẩn bị các loại giấy tờ sau:

  • Đơn đăng ký mua bảo hiểm y tế theo mẫu của nhà nước.

  • Các giấy tờ chứng minh quyền lợi photo bản sao (cần mang theo bản chính để đối chiếu).

  • Sổ hộ khẩu hoặc giấy đăng ký tạm trú photo bản sao (lưu ý mang theo bản chính để đối chiếu).

5.2. Thủ tục mua bảo hiểm y tế

Để mua bảo hiểm y tế nhanh nhất cần thực hiện theo hướng dẫn dưới đây:

Trong thời hạn 10 ngày làm việc kể từ ngày cơ quan bảo hiểm y tế nhận được hồ sơ hợp lệ, người đăng ký sẽ được nhận thẻ bảo hiểm y tế của mình.

6. Giải đáp các thắc mắc về mua BHYT tự nguyện

6.1. BHYT tự nguyện có mua online được không?

Hiện nay, chưa có một trang bán bảo hiểm y tế online chính thống nào do nhà nước công bố. Chính vì vậy, người dân chưa thể mua bảo hiểm y tế online trực tiếp từ Nhà nước, bạn chỉ có thể mua BHYT theo cách truyền thống tại cơ quan bảo hiểm tại phường, xã, quận, huyện nơi cư trú.

Các hình thức mua bảo hiểm y tế online qua mạng chủ yếu là thông qua các đại lý trung gian. Việc đăng ký có thể thực hiện online nhưng người tham gia vẫn phải đến gặp trực tiếp các đại lý này để làm thủ tục.

6.2. Có thể mua BHYT riêng lẻ được không?

Căn cứ theo Khoản 5 Điều 1 Thông tư liên tịch 41/2014/TTLT-BYT-BTC quy định đối tượng tham gia bảo hiểm y tế theo hộ gia đình như sau:
“a) Toàn bộ những người có tên trong sổ hộ khẩu, trừ đối tượng quy định tại các khoản 1, 2, 3 và Khoản 4 Điều này và người đã khai báo tạm vắng;
b) Toàn bộ những người có tên trong sổ tạm trú, trừ đối tượng quy định tại các khoản 1, 2, 3 và Khoản 4 Điều này”.

Như vậy, người đăng ký không thể tham gia BHYT riêng lẻ mà phải tham gia cho tất cả các thành viên trong sổ hộ khẩu (trừ những người đã có thẻ bảo hiểm y tế và những người đã khai báo tạm vắng).

6.3. Mua bảo hiểm y tế vào ngày nào?

Để mua bảo hiểm y tế bạn phải đến vào các ngày hành chính để được hướng dẫn làm thủ tục tham gia.

6.4. Bảo hiểm y tế tự nguyện và bảo hiểm sức khỏe là một?

Không! Đây là 2 loại bảo hiểm hoàn toàn khác nhau. Tuy có chung mục đích sử dụng là bù đắp tài chính cho các đối tượng tham gia bảo hiểm khi họ ốm đau, bệnh tật, gặp tai nạn, …. nhưng về cách thức hoạt động, chi phí, quyền quản lý, nơi áp dụng,… là hoàn toàn khác biệt:

Đặc điểm

Bảo hiểm y tế tự nguyện

Bảo hiểm sức khỏe

Quyền quản lý

Thuộc quyền quản lý của nhà nước

Thuộc quyền quản lý của công ty bảo hiểm

Nguyên tắc hoạt động

Mang tính chất xã hội, hoạt động không vì mục tiêu lợi nhuận và nhằm mục đích an sinh xã hội

Mang tính chất kinh doanh, hoạt động vì mục tiêu lợi nhuận

Phạm vi áp dụng

Trong lãnh thổ Việt nam

Trong & ngoài lãnh thổ Việt Nam

Mức hưởng

Cơ bản, theo quy định chung của Luật bảo hiểm y tế

Không có sự lựa chọn mức đóng và mức hưởng tương ứng

Theo thỏa thuận quyền lợi tại hợp đồng, tương ứng và tỷ lệ thuận với mức phí tham gia

Linh hoạt trong mức đóng và mức hưởng

Chi phí

Dựa theo mức thu nhập, mức lương cơ sở.

Tùy vào nhu cầu và khả năng tài chính của người tham gia

Lựa chọn cơ sở y tế

Không có nhiều lựa chọn do phải chọn trong danh sách đăng ký khám chữa bệnh BHYT được cơ quan có thẩm quyền cho phép.

Có thể lựa chọn khám chữa bệnh tại các bệnh viện hàng đầu, bệnh viện quốc tế được liên kết với công ty bảo hiểm ở cả trong và ngoài nước.

Chi trả tiền khám bệnh

Không

Chi phí vận chuyển y tế

Không

Chi phí điều trị (trước & sau xuất viện)

Không

Nhìn chung, cả 2 loại bảo hiểm đều rất quan trọng và cần thiết. Với BHYT, đây là một lựa chọn an toàn và hợp lý cho tất cả mọi người vì mức phí rẻan tâm trước rủi ro nhập viện do BHYT chi trả một phần hoặc toàn bộ chi phí khám chữa bệnh. Nên trước khi cân nhắc mua bất kỳ loại bảo hiểm nào, BHYT nên được ưu tiên.

Với những gia đình có điều kiện kinh tế tốt, muốn được bảo hiểm với mức cao hơn, nhiều quyền lợi hơn và được bảo lãnh viện phí các tại cơ sở lớn để an tâm chữa trị thì Bảo hiểm sức khỏe chính là một lựa chọn thích hợp. Đặc biệt, với đối tượng là người lao động tự do (freelancer) và muốn làm BHYT riêng lẻ, bảo hiểm sức khỏe sẽ là một sự thay thế trọn vẹn cho BHYT.

7. Kết luận

Có thể nói, bảo hiểm y tế tự nguyện là một khoản đầu tư cần thiết mà không ai trong số chúng ta nên bỏ qua. Dù trong hoàn cảnh nào, bạn vẫn nên mua cho bản thân và người thân ít nhất là gói bảo hiểm y tế và có điều kiện hơn thì kèm theo gói bảo hiểm sức khỏe để an tâm những khi đau ốm, cần chăm sóc sức khỏe nhưng vẫn không mang nặng gánh lo tài chính của gia đình.

    Chọn gói bảo hiểm tốt nhất cùng chuyên gia của GoMoney

    Họ tên:

    Số điện thoại:

    Email:

    Quyền lợi bạn quan tâm: